[17 april 1907], Karel van de Woestijne aan Emmanuel de Bom Karel van de Woestijne Bert Van Raemdonck Prof. dr. Yves T'Sjoen Em. prof. dr. Anne Marie Musschoot Bert Van Raemdonck Editor Fonds Wetenschappelijk Onderzoek
Egmontstraat 5 b-1000 Brussel tel: +32 2 512 91 10 fax: +32 2 512 58 90 email: post@fwo.be
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie
Koningstraat 18 b-9000 Gent tel: +32 9 265 93 40 fax: +32 9 265 93 49 email: ctb@kantl.be
Universiteit Gent Vakgroep Nederlandse literatuur
Blandijnberg 2 b-9000 Gent tel: +32 9 264 41 59 fax: +32 9 265 41 59
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie / Centre for Scholarly Editing and Document Studies Gent

© Copyright, CTB

 Van Raemdonck, Bert Niks geniaal vandaag De briefwisseling tussen Karel van de Woestijne en Emmanuel de Bom Kapellen Uitgeverij Pelckmans 2010 België Antwerpen Letterenhuis W803 96060/184 Karel van de Woestijne Emmanuel de Bom 1907-04-17 Brief, geen omslag

Ongelijnd vel papier met de voorgedrukte naam van Van de Woestijne en de vermelding van 'TE ST-MARTENS-LAETHEM AAN DE LEIE, OOST-VL.'.

Het vel werd doormidden gevouwen tot vier gelijke schrijfhelften (telkens twee per zijde). Twee van de vier schrijfhelften zijn beschreven (één zijde).

Boven het begin van de brief heeft (wellicht) De Bom met een blauw potlood een datering toegevoegd: '17 April 07'.

Het deel van de tekst dat door Mariette van de Woestijne werd toegevoegd, is eveneens met een blauw potlood geschreven. Die tekst staat aan de linkerkant van de eerste beschreven schrijfhelft van de brief doorheen de tekst die door Van de Woestijne werd geschreven, maar de schrijfrichting is anders: het vel werd een kwart in wijzerzin gedraaid.

 208 265

Frans Engels Duits Latijn 27-05-2010 header en body encoding Bert Van Raemdonck (BVR) correction of names and collection number 28-04-2010 transformation tot DALF Ron Van den Branden (RvdB) header and body transformations
Moine!

In de vliegende [x]vaart van de vliegende schietspoel. Ik zit tusschen twee vuren: de crisis en Homeros die binnen enkele dagen afmoet. Daarom: verlang geen epistelen van mij meer dan enkele volzinnen.

Wij zijn van Antpwenrpen gekomen opgetogen,

mMijn vrouwmensch vol plezier, en ik met een tipooge.

dat zijn twee alexandrijnen

— En wij spreken er nog dagelijks van: Streuvels die we gauw gaan opzoeken ('t is voor mij een echt geluk hem terug te hebben gevonden), die goede sloebers van Hollandsche broeders en broederessen, en leste beste, o Manuel vol van gratie, en uw vrammes, die, we hopen het, van dienen kouë niet al te zeer leijdt.

Nog géén potegerfie van Mamdam De Keuninck uit Schiedam ontvangen. Maar kennen die menschen mijn adres? [x]That is dethe question, gelijk Shakespeare uit van Looy vertalen zou...

'En goeie mop, zeg!

Van morgen hier au saut du lit 't bezoek ontvangen van dien uitmuntenden de Raet, die aan zijn minister congé had gegeven om mij te komen bezoeken. En hij vertelde mij dat Vermeylen, op die zitting van Zaterdag... alleen had gezeten. Meneer de Czaar van Vlaanderen smaakte het genot, geen enkelen groot-hertog aan te zien komen waggelen: de Raet was bij Zeun Ysaye naa[x]r de 9 e Symphonie van den Maneb[x]lusscher Beethoven gaan [x]luisteren; ik hield mijn woord, dat ik op geen zitting meer verschijnen zou (en daarbij: ik was mijn hoofd aan 't breken hoe ik 't ministerie samen zou stellen), Teirlinck werd door 't Groote Hoofd ontmoet, een half uurke later, onderwerpen zoekend in de Brussel straten, Streuvels had zich, o wonder!, geëxcuseerd, Prosper zat op de piere van zijnen oom, en waar gíj zattedet, dat moet ge zelf maar weten.

En ik vrees maar éen ding: 't is dat, met de schoone dagen die naderend zijn, zoo iets wel meer kon gebeuren!...

Waarmede wij u en uwe eegade allerminnelijkst groeten. Karel.

Aanvaardt gij als minister van Bibliotheekwezen? Nestor de Tière benoem ik minister van sterke dranken en openbare vuiligheid!

dag beste Manuel — Mij uitstekend vermaakt in Antwerpen — hoe met Nora? Streuvels allerbest in mijn smaak — hij was "fedomt" aerdig" .

Naar aanleiding van een dispuut over de sociale situatie van de mijnwerkers in Limburg was de regering onder leiding van Paul de Smet de Naeyer op 12 april gevallen. Op één minister na had heel het kabinet het immers aangedurfd te stemmen tegen een wetsvoorstel dat het zelf had ingediend. Van de Woestijne volgde deze spectaculaire parlementaire crisis op de voet en berichtte er dagelijks over in de NRC. Intussen werkte hij naarstig verder aan zijn bewerkte vertaling van Homeros' Ilias , die weliswaar pas in 1910 zou worden gepubliceerd.

'Van Antwerpen gekomen': na hun verblijf ginds op 6 en 7 april 1907.

'Tipoog': zweertje aan het ooglid, een zgn. 'strontje'. Deze 'zin' die begint met 'Mijn vrouw' was oorspronkelijk een aanvullend zinsdeel bij het voorafgaande 'Wij zijn [...] opgetogen'. Van de Woestijne maakte er een aparte zin van, verbond hem door middel van een accolade met de vorige, en noteerde vervolgens links in de marge: 'dat zijn twee alexandrijnen'.

Zie brief 237, noot 4.

'Vrammes': vrouw. Het is onduidelijk wie die 'Madame De Keuninck' precies was.

'Potegerfie': fotografie, foto.

Uiteraard was het omgekeerd. Jacob van Looy had in 1900 al MacBeth vertaald, maar de verwijzing in deze brief slaat vooral op Van Looys vertaling van Hamlet, die pas verschenen was, en meer bepaald op het beroemde citaat uit Hamlet III,1.

'Au saut du lit': bij het opstaan. 'Zijn minister': Lodewijk de Raet werkte sinds 1896 aan het ministerie van Nijverheid en Arbeid. De minister zelf, Gustave Francotte, had samen met de rest van de regering-De Smet de Naeyer ontslag ('congé') genomen op 12 april (zie ook noot 1).

Vermeylen was na de omwenteling in de redactie van Vlaanderen op 13 april 1907 blijkbaar de enige die was komen opdagen voor een vergadering. Van de Woestijne noemt hem hier spottend de 'Tsaar van Vlaanderen', en even later het 'Groote Hoofd'. De verhouding tussen hen tweeën was danig verzuurd na de kritiek die Vermeylen had geuit op het werk van Van de Woestijne als redactiesecretaris.

'Zeun': Eugène.

De inwoners van de stad Mechelen worden 'maneblussers' genoemd, omdat ze op een nacht in 1687 met emmers water de Sint-Romboutstoren hebben beklommen, in de illusie dat hun kerk in brand stond. De brand bleek echter een optisch effect te zijn, veroorzaakt door het maanlicht in de mistige nacht. De grootvader van Ludwig van Beethoven woonde in Mechelen, vandaar dat Van de Woestijne de componist een 'maneblusser' noemt.

'Piere' (gew.): gevangenis. Hij werd dus 'opgesloten' bij zijn oom.

'Vuiligheid': spottend voor 'veiligheid'.