[2 september 1913], Karel van de Woestijne aan Emmanuel de Bom Karel van de Woestijne Bert Van Raemdonck Prof. dr. Yves T'Sjoen Em. prof. dr. Anne Marie Musschoot Bert Van Raemdonck Editor Fonds Wetenschappelijk Onderzoek
Egmontstraat 5 b-1000 Brussel tel: +32 2 512 91 10 fax: +32 2 512 58 90 email: post@fwo.be
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie
Koningstraat 18 b-9000 Gent tel: +32 9 265 93 40 fax: +32 9 265 93 49 email: ctb@kantl.be
Universiteit Gent Vakgroep Nederlandse literatuur
Blandijnberg 2 b-9000 Gent tel: +32 9 264 41 59 fax: +32 9 265 41 59
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie / Centre for Scholarly Editing and Document Studies Gent

© Copyright, CTB

 Van Raemdonck, Bert Niks geniaal vandaag De briefwisseling tussen Karel van de Woestijne en Emmanuel de Bom Kapellen Uitgeverij Pelckmans 2010 België Antwerpen Letterenhuis W803 96060/277 Karel van de Woestijne Emmanuel de Bom Pamel 1913-09-02 Brief, geen omslag

Blauw vel dat doormidden is gevouwen. De binnenste twee helften zijn gebruikt voor de brief zelf, de buitenste twee helften doen dienst als envelop.

Rechts in de bovenhoek heeft (wellicht) De Bom met een rood potlood een datering toegevoegd: '2 Sept 13'.

 236 150

Frans Engels Duits Latijn 08-06-2010 header en body encoding Bert Van Raemdonck (BVR) correction of names and collection number 28-04-2010 transformation tot DALF Ron Van den Branden (RvdB) header and body transformations
Aan Manuël de Bom Huyze ten Heuvel te Calmpthout (Antwerpen)
PAMEL 2 IX 13 10-11 ANTWERPEN 1 ANVERS 1 2 IX 1913 15-16 CALMPTHOUT 3 IX 1913 5-6 Wélgenaamde Emmanuël!

Hieringesloten gelieve te vinden een chêque groot vijfhonderd frank (500 fr.) op de "Comptoir International des Hypothèses", als voorschot...

't Is maar dat ik hier zitte te schrijven, o bronne van vriendschap en geldelijk inkomen, onder zoowaar een perelaar, nergens elders dan op het heerlijke landgoed van Dr. Borginon, volks-vertegenwoordiger, Op den Dries, te Ledebergh­Pamel (Brabant), en zij hebben alle inktpotten van de wer[xx]eld weggestopt, om mij te beletten te wer[xx]ken, — en zoo hope ik een goede acht dagen van mijn leven te slijten, als 't God belieft.

Maar daar komt gij den angst in mijne borst wakkerschudden. — Ja, ja, dat plan lacht mij wel toe, [xx]en de duizend frank nog meer, Maar de mogelijkheid van dat alles!? Ge spreekt gij van die Simonsche 1000 ballen alsof ik ze maar op te strijken had! Hebt gij misschien met hem daarover kontrakt gemaakt?... Gij schrijft, in drukletters nogal, een "ZEER ERNSTIG", dat mij verontrust!!

En verder dan: ik bezit geene enkele dier kronieken (Hebt gij ze soms, volledig, in de Bibliotheek?), noch de collectie van "Vlaanderen", waar anders ook wel uit te zanten zou zijn voor zóón bundel. — En dan: ziet gij mij dat allemaal nog eens over gaan schrijven?

Manuël, gij zijt nu al zoover gegaan in deze zaak, ga nu nog een beetje verder, sivoeplee , en schrijf mij in 't zakelijke hoe gij over dit alles denkt.

Dank, vrienden, voor Uwe vorige maren. Ik moet u nog iets vertellen, Manuël, over mijn "Ontgoochelde Gast", die Johan ElisaElisa Johan de Meester absoluut wil hebben voor den Gids .

Maar 't zal voor eene volgende ontboezeminge zijn.

Daâg, gulder tweeë! Uw Karel

Zie noot 3. Van de Woestijne vindt het vooruitzicht op de duizend frank honorarium die De Bom vooropstelt, voorbarig en hypothetisch. Hij verzint daarom deze fictieve bank 'des Hypothèses'.

Van de Woestijne en zijn gezin waren goed bevriend met de familie Borginon. Tussen april 1917 en oktober 1918 kregen ze zelfs onderdak bij de dokter thuis, in Pamel-Ledeberg (nu Roosdaal). Begin september 1913 kregen ze daarvan al een voorproefje tijdens een vakantieverblijf bij hen thuis. Of de inktpotten echt waren weggestopt, opdat Van de Woestijne zo weinig mogelijk zou werken, valt te betwijfelen, maar deze brief is wel met een potlood geschreven, wat Van de Woestijne zelden deed. Over de 'Pamelse periode' van Van de Woestijne, zie M. Rutten, 'Karel van de Woestijne te Pamel', in: Spiegel der Letteren, jrg. 13 (1970-1971), p. 112-131.

De Bom heeft Van de Woestijne in een niet bewaarde brief blijkbaar aangeraden om na de publicatie van Kunst en Geest in Vlaanderen (1911) opnieuw enkele kunsthistorische beschouwingen te bundelen en te laten uitgeven, bijvoorbeeld door de Wereldbiliotheek van Leo Simons. De talrijke kritieken en kronieken die Van de Woestijne in Vlaanderen had gepubliceerd, kwamen daarvoor in aanmerking. Volgens De Bom kon Van de Woestijne daar gemakkelijk 1.000 frank mee verdienen. Het plan is niet uitgevoerd. Pas in 1928, met de publicatie van de twee delen van De schroeflijn, zouden er opnieuw beschouwende teksten van Van de Woestijne in boekvorm verschijnen.

De Bom zal dat opnieuw doen in zijn antwoordbrief (zie brief 351).

'(Uit-)zanten': bij elkaar zoeken, verzamelen.

In verband met De ontgoochelde gast, zie brief 334, noot 7.