22.01.1890 Pol de Mont aan Emmanuel de Bom Pol de Mont Bert Van Raemdonck Prof. dr. Yves T'Sjoen Em. prof. dr. Anne Marie Musschoot R. Beckers, L. Jansseune, J.P. Lissens, W. Van Rooy Editors of 'De wereld van "Van Nu en Straks". Briefwisseling 1890-1891' (1975) Bert Van Raemdonck Editor of this electronic edition Fonds Wetenschappelijk Onderzoek
Egmontstraat 5 b-1000 Brussel tel: +32 2 512 91 10 fax: +32 2 512 58 90 email: post@fwo.be
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie
Koningstraat 18 b-9000 Gent tel: +32 9 265 93 40 fax: +32 9 265 93 49 email: ctb@kantl.be
Universiteit Gent Vakgroep Nederlandse literatuur
Blandijnberg 2 b-9000 Gent tel: +32 9 264 41 59 fax: +32 9 265 41 59
Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie / Centre for Scholarly Editing and Document Studies Gent

© Copyright , CTB

 België Antwerpen Letterenhuis M762 84633/206 Pol de Mont Emmanuel de Bom Antwerpen 1890-01-22 Briefkaart, geen omslag

Een verticale streep verdeelt de schrijfzijde van het kaartje in twee helften. Voor het deel van de tekst dat op de rechterhelft staat, werd de kaart een kwart (tegen de wijzerzin) gedraaid. Dat deel is met een gebogen streep ook nog eens in twee helften verdeeld.

De Mont heeft het Franstalige gedeelte van de voorgedrukte tekst van de briefkaart ('CARTE POSTALE' en '(Côté réservé à l'adresse)' geschrapt.

 90 140

Frans Engels Duits Latijn 20-03-2009 transformation Ron Van den Branden (RvdB) changes in <note: added default @resp="WVNS" replaced asterisks (*) changed <hi rend="underline"> to <name type=""> 08-07-2008 transformation Ron Van den Branden (RvdB) Moved notes to dedicated [back] section 14-09-2007 electronic editor Bert Van Raemdonck (BVR) Completion of LetHeading 14-09-2007 electronic editor Bert Van Raemdonck (BVR) Regularisation of names 14-09-2007 electronic editor Bert Van Raemdonck (BVR) Encoding of dates and names of places
M r E.K. de Bom ten Stadhuize 1 e bureel, Antwerpen
ANVERS (STATION) 22 JANV 1890 1-M ANVERS 22 JANV 1890 1-M Amice, Rampen, rampen, niets dan rampen zijn mijn lot in 't nieuwe jaar.... 'k Zou "mijn eigen" knijpen, stampen, zoo 't mijn schuld was, doch voorwaar, "onafhanklijk van mijn willen is 't", dat 'k mij gedwongen zie, ik, ... zoo vlijtig als een bie, niet uit fijne luiaardsgrillen, hoort ge, maar uit hooger dwang, u te vragen ... mijn gezang en gelees wat uit te stellen! Donderdag — [xx]hoe gaern ik 't deed — is het gansch onmooglijk! Weet, — zelfs, gij moogt het voortvertellen — dat ik dan, met mijne vrouw, heenmoet naar den Franschen Schouwburg, om daar én leed én zonde van de hemelsche Esclarmonde , die dán juist voor de eerste maal 't licht ziet dezer schouwburgzaal, te vernemen en te gaar vroom te weenen over haar .... Wilt gij, evenals de artisten van den schouwburg, die niet wisten dat ik morgen lezen moest, relâcheeren, met veel "Lust" (dit is Duitsch) zal ik dan, Vrijdag, afdoen, wat — als taak — op mij lag .... Zaterdag is ook al goed .... Hiermee zwaai ik mijnen hoed om u, hoofsch te salueeren, nogmaals biddend: relâcheeren! Met een handdruk, gul en rond, Teeken ik, Uw P.d.M ... — P.S.— Wil mij even schrijven Wat U straks tot mij mocht drijven, toen gij beldet aan mijn deur, en Herodes kwam niet veur!!!

Zie brief 5, noot 5. Zie brief 5, noot 3.

In het Théâtre Royal d'Anvers had op donderdag 23 januari 1890 de première plaats van Esclarmonde, een romaneske opera in vier bedrijven en acht taferelen op tekst van Alfred Blau en Louis de Gramont, en gecomponeerd door Massenet, Jules. Programma en rolverdeling van de opvoering van Esclarmonde in Le Théâtre Royal d'Anvers, ook de 'Fransche Schouwburg' of de 'Koninklijke Schouwburg' genoemd, werden afgedrukt in de Koophandel van Antwerpen op 23 januari 1890.

De rol van Esclarmonde, oosterse keizerin, werd vertolkt door M. Vaillant-Couturier. De première van Esclarmonde in Frankrijk had plaats op 15 mei 1889 te Parijs in l' Opéra Comique. In de Muntschouwburg te Brussel werd de opera opgevoerd op 27 november 1889.

Dat was vrijdag vrijdag 24 januari 1890. Zie brief 5, noot 3.

Deze zin is een parafrase op 'Koning Herodes kwam zelve veur', een versregel uit een Driekoningenliedje dat onder meer in de Noordbrabantse en Antwerpse Kempen gezongen werd. In de versie die De Mont zelf van het Driekoningenlied gaf na vergelijking van een vijftal varianten, luidde de tekst als volgt: "Herodes, de koning, kwam zelve veur: zijn broek was gescheurd en zijn hemd stak er deur." Zie Pol de Mont, 'Een driekoningenliedje', in: Volkskunde, jrg. XII (1899-1900), p. 30-32.

Zie ook Jozef Simons, Ons vroom en vroolijk Kempenland (Antwerpen, L. Opdebeeck, 1925), p. 61-62 en K.C. Peeters, Het volksche lied in Vlaanderen (Antwerpen, De Nederlandsche Boekhandel, 1942), p. 51, 58-60, 62.

 Het Franse woord 'relâcher' betekent: 'ontslaan van'. In theatertaal betekent 'relâche' dat de voorstelling opgeschort wordt. Het Antwerpse theaterpubliek sprak daarom wel eens verkeerdelijk van 'on joue relâche' wanneer een voorstelling afgelast of uitgesteld werd.