<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader type="text" status="new">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>14.02.1890 Hélène Swarth aan Emmanuel de Bom</title>
            <author>
                    <name type="person" reg="Swarth, Hélène">Hélène Swarth</name>
                </author>
            <editor role="editor">
                    <name type="person" reg="Raemdonck, Bert Van">Bert Van Raemdonck</name>
                </editor>
            <principal>
                    <name type="person">Prof. dr. Yves T'Sjoen</name>
                </principal>
                <principal>
                    <name type="person" reg="Musschoot, Anne Marie">Em. prof. dr. Anne Marie Musschoot</name>
                </principal>
            <respStmt>
               <name id="WVNS">R. Beckers, L. Jansseune, J.P. Lissens, W. Van Rooy</name>
               <resp>Editors of 'De wereld van "Van Nu en Straks". Briefwisseling 1890-1891' (1975)</resp>
               <name id="BVR">Bert Van Raemdonck</name>
               <resp>Editor of this electronic edition</resp>
            </respStmt>
            <funder>
                	<name type="institute" reg="Fonds Wetenschappelijk Onderzoek">Fonds Wetenschappelijk Onderzoek</name>
                	<address>
                  <addrLine>Egmontstraat 5</addrLine>
                  <addrLine>b-1000 Brussel</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 2 512 91 10</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 2 512 58 90</addrLine>
                  <addrLine>email: post@fwo.be</addrLine>
               </address>
                </funder>
            <funder>
                    <name type="institute" reg="Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie">Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
                    <address>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
                </funder>
            <funder>
                    <name type="institute" reg="Universiteit Gent">Universiteit Gent</name>
                    <name type="institute" reg="Vakgroep Nederlandse literatuur">Vakgroep Nederlandse literatuur</name>
                    <address>
                  <addrLine>Blandijnberg 2</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 264 41 59</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 41 59</addrLine>
               </address>
                </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie / Centre for Scholarly Editing and Document Studies</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2011"/>
            <availability status="restricted">
               <p>© Copyright , CTB</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>S995</collection>
                  <idno>53287/27a-b</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author reg="Swarth, Hélène" attested="yes">Hélène Swarth</author>
                  <addressee reg="Bom, Emmanuel de" attested="added">Emmanuel de Bom</addressee>
                  <placeLet reg="Mechelen" attested="yes">Mechelen</placeLet>
                  <dateLet attested="yes">1890-02-14</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>Brief, met omslag</type>
                  <support>
                     <p>Briefpapier met brede rouwrand. Ook de omslag is van een brede rouwrand voorzien.</p>
                     <p>Ongelijnd vel dat doormidden werd gevouwen tot vier gelijke schrijfhelften (twee per zijde). Drie van de vier schrijfhelften zijn beschreven.</p>
                  </support>
                  <extent>
                  	<dimensions>
                  		<height units="mm">177</height>
                  		<width units="mm">225</width>
                  	</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p/>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="yes"/>
            <note type="facs">
                        <figure id="VNS.WVNS.1890.00031.img"/>
                        <figure id="VNS.WVNS.1890.00032.img"/>
                        <figure id="VNS.WVNS.1890.00033.img"/>
                        <figure id="VNS.WVNS.1890.00034.img"/>
                    </note>
                </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <profileDesc>
         <langUsage>
            <language id="fr">Frans</language>
            <language id="en">Engels</language>
            <language id="du">Duits</language>
            <language id="la">Latijn</language>
         </langUsage>
         <handList>
            <hand id="HS" resp="BVR"/>
            <hand id="EDB" resp="BVR"/>
         </handList>
      </profileDesc>
      <revisionDesc>
         <change>
            <date value="2008-07-08">08-07-2008</date>
            <respStmt>
               <resp>transformation</resp>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>Moved notes to dedicated [back] section</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2007-09-18">18-09-2007</date>
            <respStmt>
               <resp>electronic editor</resp>
               <name>Bert Van Raemdonck (BVR)</name>
            </respStmt>
            <item>Completion of LetHeading, HandList and Opener</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2007-09-18">18-09-2007</date>
            <respStmt>
               <resp>electronic editor</resp>
               <name>Bert Van Raemdonck (BVR)</name>
            </respStmt>
            <item>Regularisation of names</item>
         </change>
         <change>
            <date value="2007-09-18">18-09-2007</date>
            <respStmt>
               <resp>electronic editor</resp>
               <name>Bert Van Raemdonck (BVR)</name>
            </respStmt>
            <item>Encoding of dates and names of places</item>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>
   <text id="VNS.WVNS.1890.0214B015">

      <envelope>
         <envPart side="front">
            <address type="receiver">
               <addrLine>
                        <abbr expan="WelEdele" resp="BVR">WelEd.</abbr> Heer <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">
                            <abbr expan="Emmanuel Karel" resp="BVR">Emm. K.</abbr> de Bom</name>.</addrLine>
               <addrLine>
                        <hi rend="underlined">Letterkundige</hi>.</addrLine>
               <addrLine>
                        <hi rend="underlined">Olijftakstraat 10</hi>.</addrLine>
               <addrLine>
                        <name type="place" reg="Antwerpen">
                            <hi rend="underlined">Antwerpen</hi>
                        </name>.</addrLine>
            </address>
            <postmark>
               <placeName reg="Mechelen">MALINES (STATION)</placeName>
               <date value="1890-02-14">14 FEVR 1890 4-S</date>
            </postmark>                        
         </envPart>
         
         <envPart side="back">
         <postmark>
               <placeName reg="Antwerpen">ANVERS</placeName>
               <date value="1890-02-14">14 FEVR 1890 7-S</date>
            </postmark>
         </envPart>
      </envelope>

      <body>
         <opener>
         	<dateline>
                    <name type="place" reg="Mechelen">Mechelen</name>, <date value="1890-02-14">14 Februari 1890</date>.</dateline>
         	<salute>WelEdele Heer,</salute>
                <ptr target="ann_note1"/>
         </opener>
         
         <p>Dank voor uw brief<ptr target="ann_note2"/> en toezending van <rs type="book" reg="Hanske van Tichelen">almanakje</rs>
                <ptr target="ann_note3"/> en dischkaart.<ptr target="ann_note4"/> — De knuppelverzen, die gij zegt mij te sturen, heb ik niet tusschen uw brief gevonden.<ptr target="ann_note5"/> Ge hebt ze zeker laten liggen; bij gelegenheid wil ik ze gaarne eens lezen.</p>
         
         <p>Ik neem 't u volstrekt niet kwalijk dat ge nog niet de beloofde bespreking van <name type="book" reg="Rouwviolen">
                    <hi rend="underlined">Rouwviolen</hi>
                </name> geschreven hebt.<ptr target="ann_note6"/> Bij zooveel plannen moet u 't hoofd wel omloopen! Is 't niet wat al te veel? Zou 't niet beter zijn, u wat te beperken? — Maar ik weet hoe werkzaam en enthousiast de jeugd is; later wordt arbeid plicht, eerst lijkt het ons genot.</p>
         
         <p>Misschien is het beter dat <name type="book" reg="Rouwviolen">mijn jongste bundel</name> niet veel besproken, maar stil gelezen wordt. 't Is een intiem boekje en 't spijt mij zelve soms dat ik 't uitgegeven heb.<ptr target="ann_note7"/> Nu is daar niets meer aan te doen... dan den indruk uit te wisschen door iets nieuws.</p>
         
         <p>Leest gij <name type="journal" reg="Gids, De">
                    <hi rend="underlined">de Gids</hi>
                </name>? Eerlang verschijnt er weer een viertal sonnetten van mij in.<ptr target="ann_note8"/>
            </p>
         
         <p>Ik kon de <rs type="book" reg="Klaus Groth in zijn leven en streven als dichter, taalkamper, mensch, met reisverhaal en terugblik op de Dietsche beweging">
                    <hi rend="underlined">Klaus Groth</hi> van <name type="person" reg="Hansen, Constant Jacob">Dr Hansen</name>
                </rs> onmogelijk ten einde lezen!<ptr target="ann_note9"/> Critiek schrijven is een lastig vak, vooral als men met de schrijvers, wier werken men bespreekt, bekend is. Ik, voor mij, waag mij er niet meer aan.</p>
         
         <p>Tot mijn spijt kan ik u mijn medewerking aan <rs type="journal" reg="Ons Tooneel">uw nieuw tijdschrift</rs> niet toezeggen.<ptr target="ann_note10"/>
            </p>
         
         <p>Ik hoor noch zie ooit iets van het tooneel en, zooals het in onzen tijd is, boezemt het tooneel mij ook niet het minste belang in.</p>
         
         <p>Niettemin wensch ik u succes.</p>
         
         <p>Schrijf mij van tijd tot tijd eens, als 't u tenminste genoegen doet, mij 't een en ander te vertellen.</p>
         
         <closer>
         	<salute>Vriendschappelijke groeten</salute>
         	<signed>van</signed>
         	<signed>
                    <name type="person" reg="Swarth, Hélène">Hélène Swarth</name>
                </signed>
         </closer>
      </body>

      <back>
         <div type="notes">
            <div type="ann_notes">
               <p/>
               
               <note id="ann_note1" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">
                        <name type="person" reg="Swarth, Hélène">Hélène Swarth</name> en <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">Emmanuel de Bom</name> kenden elkaar al een poosje. Het was bijna een jaar geleden (sedert <date value="1889-03-03">3 maart 1889</date>) dat de toen twintigjarige <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">De Bom</name> de dichteres bij haar thuis te <name type="place" reg="Mechelen">Mechelen</name> een bezoek bracht en op die manier persoonlijk met haar kennismaakte. Zie daarover de brieven van <name type="person" reg="Swarth, Hélène">Hélène Swarth</name> aan <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">Emmanuel de Bom</name> van <date value="1889-02-27">27 februari 1889</date> (<name type="institute" reg="AMVC Letterenhuis">AMVC</name>, S 995, 53287/23) en aan <name type="person" reg="Mont, Pol de">Pol de Mont</name> van <date value="1889-03-06">6 maart 1889</date> (zie <bibl>
                            <name type="person" reg="Liebaers, Herman">Liebaers</name>, <name type="book" reg="Hélène Swarth. Brieven aan Pol de Mont">Hélène Swarth. Brieven aan Pol de Mont</name> (<name type="place" reg="Gent">Gent</name>, <name type="publisher" reg="Koninklijke Vlaamsche Academie voor Taal- en Letterkunde">KVATL</name>, <date value="1964">1964</date>), p. 152</bibl>. Zie ook <bibl>
                            <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">Emmanuel de Bom</name>, <name type="article" reg="Hélène Swarth">'Hélène Swarth'</name>, in: <name type="journal" reg="Vlaamsche School, De">De Vlaamsche School</name>, nr. II (<date value="1889">1889</date>), p. 79</bibl> en <bibl>
                            <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">Emmanuel de Bom</name>, <name type="article" reg="Drie Nederlandsche kunstenaars">'Drie Nederlandsche kunstenaars'</name>, in: <name type="journal" reg="Ploeg, De">De Ploeg</name>, nr. VIII (<date value="1930-01">jan. 1930</date>), p. 21-24</bibl>.</note>
               
               <note id="ann_note2" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">Deze brief werd niet teruggevonden.</note>
               
               <note id="ann_note3" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">Waarschijnlijk <name type="book" reg="Hanske van Tichelen">Hanske van Tichelen</name>. Zie <xref doc="VNS.WVNS.1890.0117B005" from="id(ann_note12)">brief 5, noot 12</xref>.</note>
             
               <note id="ann_note4" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">
                        <p>
                            <name type="person" reg="Swarth, Hélène">Swarth</name> doelt op het <date value="1890-02-08">
                                <rs type="event" reg="Banket Taalverbond Antwerpen 1890">banket van de <name type="place" reg="Antwerpen">Antwerpse</name> afdeling van het <name type="institute" reg="Taalverbond">Taalverbond</name>
                                </rs>
                            </date>, dat op <date value="1890-02-08">8 februari 1890</date> had plaatsgevonden. Zie <xref doc="VNS.WVNS.1890.0117B005" from="id(ann_note7)">brief 5, noot 7</xref>.</p>
               <p>Als herinnering aan <rs type="event" reg="Banket Taalverbond Antwerpen 1890">dat feestmaal</rs> werden op initiatief van <name type="person" reg="Buschmann, Paul">Paul Buschmann</name> tachtig exemplaren uitgegeven van <name type="book" reg="Die excellente cronike van de ghesellighe tsamenkomste van de Taelverbonders wt Antwerpen in den jaere MDCCCXC">Die excellente cronike van de ghesellighe tsamenkomste van de Taelverbonders wt Antwerpen in den jaere MDCCCXC, 't Antwerpen geprent by J.-E. Buschmann drucker-uytgever</name>. Dat gedenkboek bevat het menu en het algemeen verslag van de bijeenkomst (beide door <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">De Bom</name> opgesteld in pseudo-Middelnederlands, alsof het om een middeleeuws gildefeest ging), de knuppelverzen en sermoenen die bij die gelegenheid door <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">Emmanuel De Bom</name>, <name type="person" reg="Moortgat, Antoon">Antoon Moortgat</name> en <name type="person" reg="Mont, Pol de">De Mont</name> werden voorgedragen, alsook vier tekeningen van <name type="person" reg="Luyten, Henry">Hendrik Luyten</name>, die in het <name type="institute" reg="AMVC Letterenhuis">Letterenhuis</name> worden bewaard, en waarop het twintigtal deelnemers aan het banket is afgebeeld. Het boek was niet in de handel verkrijgbaar en kon uitsluitend door leden van het <name type="institute" reg="Taalverbond">Taalverbond</name> gekocht worden. Zie het <name type="journal" reg="Maandblad van het Taalverbond">Maandblad van het Taalverbond</name>, I, nr. 5 (<date value="1890-09-01">1 september 1890</date>), p. 55-56.</p>
                    </note>
              
               <note id="ann_note5" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">Zie <ref target="ann_note4">noot 4</ref>.</note>
               
               <note id="ann_note6" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">Zie <xref doc="VNS.WVNS.1890.0113B004" from="id(ann_note5)">brief 4, noot 5</xref> en <xref doc="VNS.WVNS.1890.0113B004" from="id(ann_note6)">noot 6</xref>.</note>
               
               <note id="ann_note7" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">
                        <name type="person" reg="Swarth, Hélène">Hélène Swarth</name> schreef <name type="book" reg="Rouwviolen">Rouwviolen</name> naar aanleiding van het voortijdig overlijden, op <date value="1889-03-06">6 maart 1889</date>, van <name type="person" reg="Waller, Max">Max Waller</name>, met wie ze als achttienjarige enige tijd verloofd was geweest. Zie daarover onder meer haar brief aan <name type="person" reg="Mont, Pol de">Pol de Mont</name> van <date value="1892-08-20">20 augustus 1892</date>, gepubliceerd in: <bibl>
                            <name type="person" reg="Liebaers, Herman">Herman Liebaers</name>, <name type="book" reg="Hélène Swarth. Brieven aan Pol de Mont">Hélène Swarth. Brieven aan Pol de Mont</name> (<name type="place" reg="Gent">Gent</name>, <name type="publisher" reg="Koninklijke Vlaamsche Academie voor Taal- en Letterkunde">KVATL</name>, <date value="1964">1964</date>), p. 239</bibl>.</note>
               
               <note id="ann_note8" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">
                        <name type="person" reg="Swarth, Hélène">H. Swarth</name>, <name type="poem" reg="Testament">'Testament'</name>, <name type="poem" reg="Beatrice">'Beatrice'</name>, <name type="poem" reg="Geloof">'Geloof'</name>, en <name type="poem" reg="Palimpsest">'Palimpsest'</name>, in: <name type="journal" reg="Gids, De">De Gids</name>, jrg. LIV (april 1890), p. 161-164. Deze gedichten werden later opgenomen in <name type="person" reg="Swarth, Hélène">Swarth</name>s bundel <name type="book" reg="Passiebloemen">Passiebloemen</name> (Amsterdam, P.N. van Kampen en zoon, 1891), p. 40, 49, 58 en 59.</note>
               
               <note id="ann_note9" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">Zie <xref doc="VNS.WVNS.1890.0113B004" from="id(ann_note1)">brief 4, noot 1</xref> en <xref doc="VNS.WVNS.1890.0113B004" from="id(ann_note2)">noot 2</xref>.</note>
               
               <note id="ann_note10" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">Waarschijnlijk <name type="journal" reg="Ons Tooneel">Ons Tooneel</name>, zoals duidelijker zal blijken uit <xref doc="VNS.WVNS.1890.0217B018">brief 18</xref>.</note>
            </div>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI.2>