<TEI.2 xmlns:exist="http://exist.sourceforge.net/NS/exist">
   <teiHeader type="text" status="new">
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>21.11.1890 Emmanuel de Bom aan Pieter A.M. Boele van Hensbroek</title>
            <author>
                    <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">Emmanuel de Bom</name>
                </author>
            <editor role="editor">
               <name type="person" reg="Raemdonck, Bert Van">Bert Van Raemdonck</name>
            </editor>
            <principal>
                    <name type="person">Prof. dr. Yves T'Sjoen</name>
                </principal>
                <principal>
                    <name type="person" reg="Musschoot, Anne Marie">Em. prof. dr. Anne Marie Musschoot</name>
                </principal>
            <respStmt>
               <name id="WVNS">R. Beckers, L. Jansseune, J.P. Lissens, W. Van Rooy</name>
               <resp>Editors of 'De wereld van "Van Nu en Straks". Briefwisseling 1890-1891' (1975)</resp>
               <name id="BVR">Bert Van Raemdonck</name>
               <resp>Editor of this electronic edition</resp>
            </respStmt>
            <funder>
                	<name type="institute" reg="Fonds Wetenschappelijk Onderzoek">Fonds Wetenschappelijk Onderzoek</name>
                	<address>
                  <addrLine>Egmontstraat 5</addrLine>
                  <addrLine>b-1000 Brussel</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 2 512 91 10</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 2 512 58 90</addrLine>
                  <addrLine>email: post@fwo.be</addrLine>
               </address>
                </funder>
            <funder>
                    <name type="institute" reg="Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie">Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie</name>
                    <address>
                  <addrLine>Koningstraat 18</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 265 93 40</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 93 49</addrLine>
                  <addrLine>email: ctb@kantl.be</addrLine>
               </address>
                </funder>
            <funder>
                    <name type="institute" reg="Universiteit Gent">Universiteit Gent</name>
                    <name type="institute" reg="Vakgroep Nederlandse literatuur">Vakgroep Nederlandse literatuur</name>
                    <address>
                  <addrLine>Blandijnberg 2</addrLine>
                  <addrLine>b-9000 Gent</addrLine>
                  <addrLine>tel: +32 9 264 41 59</addrLine>
                  <addrLine>fax: +32 9 265 41 59</addrLine>
               </address>
                </funder>
         </titleStmt>
         <publicationStmt>
            <publisher>Centrum voor Teksteditie en Bronnenstudie / Centre for Scholarly Editing and Document Studies</publisher>
            <pubPlace>Gent</pubPlace>
            <date value="2011"/>
            <availability status="restricted">
               <p>© Copyright , CTB</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <letDesc>
               <letIdentifier>
                  <country>België</country>
                  <settlement>Antwerpen</settlement>
                  <repository>Letterenhuis</repository>
                  <collection>B708</collection>
                  <idno>82563/3</idno>
               </letIdentifier>
               <letHeading>
                  <author attested="yes" reg="Bom, Emmanuel de">Emmanuel de Bom</author>
                  <addressee attested="yes" reg="Boele van Hensbroek, Pieter Andreas Martin">Pieter A.M. Boele van Hensbroek</addressee>
                  <placeLet attested="no"/>
                  <dateLet attested="yes">1890-11-21</dateLet>
               </letHeading>
               <physDesc>
                  <type>Brief, geen omslag</type>
                  <support>
                     <p>Ongelijnd vel dat doormidden werd gevouwen, tot vier gelijke schrijfhelften (telkens twee per zijde). Alle vier de helften zijn beschreven.</p>
                     <p>De vouwlijnen werden verstevigd met transparante plakband.</p>
                  </support>
                  <extent>
                  	<dimensions>
                  		<height units="mm">178</height>
                  		<width units="mm">228</width>
                  	</dimensions>
                  </extent>
                  <layout>
                     <p/>
                  </layout>
               </physDesc>
               <envOcc occ="no"/>
            <note type="facs">
                        <figure id="VNS.WVNS.1890.00215.img"/>
                        <figure id="VNS.WVNS.1890.00216.img"/>
                    </note>
                </letDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <profileDesc>
         <langUsage>
            <language id="fr">Frans</language>
            <language id="en">Engels</language>
            <language id="du">Duits</language>
            <language id="la">Latijn</language>
         </langUsage>
         <handList>
            <hand id="EDB" resp="BVR"/>
            <hand id="BVH" resp="BVR"/>
            <hand id="UNK" resp="BVR"/>
         </handList>
      </profileDesc>
      <revisionDesc>
         <change>
            <date value="2008-07-08">08-07-2008</date>
            <respStmt>
               <resp>transformation</resp>
               <name>Ron Van den Branden (RvdB)</name>
            </respStmt>
            <item>Moved notes to dedicated [back] section</item>
         </change>
         <change>
            <date value=""/>
            <respStmt>
               <resp/>
               <name/>
            </respStmt>
            <item/>
         </change>
      </revisionDesc>
   </teiHeader>

   <text id="VNS.WVNS.1890.1121B107">
      <body>

         <opener>
            <dateline>
                    <date value="1890-11-21">21 <abbr expan="November" resp="BVR">nov.</abbr> 90</date>.</dateline>
            <dateline>des nachts om -?- uur.</dateline>
         </opener>

         <div>

            <p>Ende, toen ik Uw heerlijke woorden ontving,<ptr target="ann_note1"/> kwam de Muze tot mij; zij kuste me op de lippen, en ze dicteerde:</p>

            <lg type="poem">
               <lg type="stanza">
                  <l>Ik weet niet, eedle <name type="person" reg="Boele van Hensbroek, Pieter Andreas Martin">Boele</name>,</l>
                  <l>Hoe ik U zeggen moet</l>
                  <l>Wat ik al voor u voele;</l>
                  <l>Maar <hi rend="underlined">dit</hi> is zeker: 'k vind u goed,</l>
               </lg>
               <lg type="stanza">
                  <l>Of liever: heerlijk, <hi rend="underlined">lekker</hi>,</l>
                  <l>En 'k denk aan u als aan</l>
                  <l>Een schuimend vollen <hi rend="underlined">beker</hi> (!)</l>
                  <l>Champagner–wijn — o zoete waan!</l>
               </lg>
               <lg type="stanza">
                  <l>En sinds ik u als <rs type="person" reg="Boele van Hensbroek, Pieter Andreas Martin">Flanor</rs> ken<ptr target="ann_note2"/>
                        </l>
                  <l>— flaneerend door der Kunsten paadjes —</l>
                  <l>die <rs type="person" reg="Boele van Hensbroek, Pieter Andreas Martin">Flanor</rs> met zijn kiesche pen,</l>
                  <l>En met zijn nimmer stroeve praatjes; (*)</l>
               </lg>
               
               <lg type="stanza">
                  <l>Sinds hoû ik nog wel honderd keer</l>
                  <l>Zooveel van U, o waarde Vrind!</l>
                  <l>En 'k vraag mij af: wanneer, wanneer</l>
                  <l>Is 't lot ons weer eens goed gezind</l>
               </lg>
               
               <l>En zien wij — <name type="person" reg="Vermeylen, August">Gust</name> en ik — U in <name type="place" reg="Den Haag">den Haag</name> eens weer?</l>
               
               <lg type="stanza">
                  <l>Hierbinnen antwoordt mij een stem,</l>
                  <l>Met vreugde en klem:</l>
                  <l>Misschien wel eer</l>
                  <l>Dan hij het denkt.</l>
                  <l>In elk geval, zoo gauw</l>
                  <l>Mevrouw</l>
                  <l>Fortuin ons wenkt!</l>
               </lg>
                              
               <add place="bottom" hand="EDB" rend="inline" resp="BVR">
                        <l>(*) Wie teekent al die witzige plaatjes?</l>
                    </add>
               
            </lg>
         </div>
         
         <seg rend="ruler"/>
         
         <div>
         	
            <p>Ik schreef aan <name type="person" reg="Vermeylen, August">Vermeylen</name> (Pachécostraat, 81, <name type="place" reg="Brussel">Brussel</name>).<ptr target="ann_note3"/> Hij zal mij iets zenden voor <name type="journal" reg="Nederlandsche Spectator, De">den Spectator</name>. Dàt zal goèd zìjn!<ptr target="ann_note4"/>
                </p>
            
            <p>Mag ik... misbruik maken van uw zoo welwillende "vergunning"? Zend mij dan te(r) leen <name type="book" reg="Inwijding">
                        <hi rend="underlined">Inwijding</hi>
                    </name> van <name type="person" reg="Vosmaer, Carel">Vosmaer</name>.<ptr target="ann_note5"/> En mag ook <name type="person" reg="Vermeylen, August">Gust</name> het lezen? Ik sprak hem zoo dikwerf over dien Helleenschen halven god, dat hij, die <name type="person" reg="Baudelaire, Charles">Baudelaire</name> en <name type="person" reg="Richepin, Jean">Richepin</name> van buiten kent, in den grond zonk, toen hij bekende niets van hem gelezen te hebben!</p>
            
            <p>Wat denkt <rs type="person" reg="Boele van Hensbroek, Pieter Andreas Martin">Flanor</rs> van 't volgende? Er zijn stellig fouten in. Het behoort tot een bundel, dien 'k zal maken, getiteld <name type="book" reg="Stemmen der Schelde">"Stemmen der Schelde"</name>. Cyclus.<ptr target="ann_note6"/> Met wijzigingen ontfermt zich <name type="journal" reg="Nederlandsche Spectator, De">de Spectator</name> misschien wel eens... neen, mondje dicht, onbeschaamde rekel!</p>
            
         </div>

	<seg rend="ruler"/>

         <div>
         	
            <lg type="poem">
               <head>Avond aan de Schelde.<ptr target="ann_note7"/>
                    </head>
               
               <lg type="stanza">
                  <l>'t Is avond nu. De wijde polder slaapt</l>
                  <l>Reeds in een wâ van grauwen mist</l>
                  <l>Als in een wollen deken. Aan gindsche kim,</l>
                  <l>Waar flauwtjes nog een zweem van goud glanst,</l>
                  <l>Werd even 't lijk der zon begraven,</l>
                  <l>Begraven met een vorstelijke plecht.</l>
                  <l>'t Werd alles plotsling treurig toen.</l>
                  <l>Zwaarmoedig suisde 't windjen op de baren,</l>
                  <l>Waar pijnlijk bloed'ge tranen blonken,</l>
                  <l>Als leekten zij uit duizend oogen...</l>
                  <l>En toen de Vorst ter ruste was gebracht,</l>
                  <l>Heel 't Westen hulde zich in rouwkrep.</l>
                  <l>Zacht, zachte daalde toen de nacht,</l>
                  <l>Gedragen door den wind, die 'n droevig</l>
                  <l>Wijsje neurde, een ingehouden klacht...</l>
               </lg>
               
               <lg type="stanza">
                  <l>'t Geraas verstomt. Klaar hoort men slechts het feez'len</l>
                  <l>Der golven, mengend zich met 't zoeven van den wind.</l>
                  <l>Nu komen vreemde schimmen weem'len op den vloed,</l>
                  <l>Als <hi rend="underlined">dartele</hi> sirenen — hoort gij die lokstem niet?</l>
                  <l>Geheimzinnig is 't uur... <add place="inline" hand="UNK" resp="BVR">(</add>
                            <hi rend="underlined">Maar</hi>
                            <add place="inline" hand="UNK" resp="BVR">)</add> <del type="overwrite" hand="UNK" resp="BVR">d</del>Daar fonk'len</l>
                  <l>Eensklaps duizend lichten aan den oever.</l>
                  <l>Daar leeft in 't water een paleis,</l>
                  <l>Gebouwd op duizend gouden pijlers,</l>
                  <l>Die dansend krink'len met den stroom.</l>
                  <l>Daar waren feeën, dwergen om en houden een festijn.</l>
                  <l>Mij dunkt ik hoor het feestgedruisch, het schuimen van den wijn —</l>
                  <l>Een vreemde melodie, die dronken maakt, als edel druivenbloed...</l>
                  <l>Daar snijdt een zwart gevaart', een reuz'ge visch gelijk.</l>
                  <l>Door 't water heen, en doet de zuilen op hun vesten beven...</l>
                  <l>'t Paleis schijnt in te storten — en mijne droomen meê...</l>
               </lg>
               <lg type="stanza">
                  <l>Op d'andren oever heerscht het 'heimvol duister nog.</l>
                  <l>Maar dàar ook<del type="overcross" hand="EDB" resp="BVR">,</del> worden, éen na éen, de lichtjes</l>
                  <l>Aangestoken, die telkens, dwaallichten gelijk, den grond ontschieten...</l>
               </lg>
               <lg type="stanza">
                  <l>Met breede golving deint de Schelde</l>
                  <l>En schijnt de poez'le arm <del type="overcross" hand="EDB" resp="BVR">eener</del> van een<add place="inline" hand="UNK" resp="BVR">e</add> reuzendochter,</l>
                  <l>Die 't slapend Vlaand'ren zou omhelzen...</l>
               </lg>
            </lg>
            
            <dateline>
                    <date value="1890-11-16">16 <abbr expan="November" resp="BVR">Nov.</abbr> 90</date>
                </dateline>
            <dateline>
                    <name type="place" reg="Antwerpen">
                        <abbr expan="Antwerpen" resp="BVR">Antw.</abbr>
                    </name>
                </dateline>
         </div>

         <closer>
            <signed>Uw steeds innige</signed>
            <signed>
                    <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">
                        <abbr expan="Emmanuel" resp="BVR">Emm</abbr> de Bom</name>.</signed>
         </closer>
      </body>

      <back>
         <div type="notes">
            <div type="ann_notes">
               <p/>
               <note id="ann_note1" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">Niet teruggevonden.</note>
               
               <note id="ann_note2" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">
                        <rs type="person" reg="Boele van Hensbroek, Pieter Andreas Martin">'Flanor'</rs> was de schuilnaam waaronder <name type="person" reg="Boele van Hensbroek, Pieter Andreas Martin">Boele van Hensbroek</name> in <name type="journal" reg="Nederlandsche Spectator, De">De Nederlandsche spectator</name> de <name type="section" reg="Vlugmaren">Vlugmaren</name> van <name type="person" reg="Vosmaer, Carel">Carel Vosmaer</name> voortzette.</note>
               
               <note id="ann_note3" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">Niet teruggevonden.</note>
               
               <note id="ann_note4" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">
                        <xref doc="VNS.WVNS.1890.1119B106">Zie brief 106</xref>.</note>
               
               <note id="ann_note5" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">De eerste uitgave daarvan verscheen (posthuum) in <date value="1888">1888</date>.</note>
               
               <note id="ann_note6" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">Nooit verschenen.</note>
               
               <note id="ann_note7" type="ann" resp="WVNS" place="unspecified" anchored="yes">In <name type="person" reg="Bom, Emmanuel de">De Bom</name>s notities in zijn <name type="book" reg="Aanteekeningen X">Aanteekeningen X</name> van <date value="1890-05">mei 1890</date> (bezit <name type="institute" reg="AMVC Letterenhuis">Letterenhuis</name>; p. 68–71) komt de originele versie voor waarvan de ettelijke malen verbeterde tekst in deze brief werd overgenomen. De oorspronkelijke titel luidde <name type="poem" reg="Nacht aan de Schelde">Nacht aan de Schelde</name>. De datering op <date value="1890-11-16">16 november 1890</date> stemt overeen met de dagtekening die in het notaboekje vermeld wordt.</note>
                              
            </div>
         </div>
      </back>
   </text>
</TEI.2>