<Hit 95 of 1419

>

Beste Vriend de Bom!
Het bedrag van "Ons Tooneel" zal ik u zelve ter hand stellen, wees zoo goed dit niet meer door middel van een brievenbesteller te laten doen. Ik had u reeds lang geschreven, had mijn kind niet een tiental dagen op leven of dood gezweefd, door de [qroep][1] die duivelin voor kinderen, thans is er geen gevaar meer bij, ik heb daarom mij zondag l[aatstleden] dubbel verblijd in de prachtige uitslag die de Antwerpsche liberalen ons zondag aanboden.[2] Ik hoop dat binnen drie jaar onzen wakkere Pol de Mont ook zal zegepralen.[3] Nu over iets anders... Ge herinnert u nog een lezing door mij gehouden in het — taalverbond—. Iets over jonge Tooneelschrijvers.[4] Ik had toen veel bijval,... echter teleurstelling ook — Wat heeft het afgeworpen? Het tooneeljaar is weer begonnen en zal spoedig eindigen met een groot zero voor datgene wat het voor jonge tooneelschrijvers betreft. Het is niet voor mij dat ik spreek. "Op beloften rekenend" heb ik niet te klagen, maar waar blijft het nieuwe ras wat eenmaal voor ons Nederlandsch Tooneel de pen moet hanteeren, in de doos van Pandora, zooals eenmaal hunne werken gingen —
Ik ben van zin, van die lezing een studie te schrijven, is er soms plaats voor in uw Ons Tooneel het is alleen daarin dat zulke zaken besproken moeten worden.[5] Ik had reeds lang op de vergadering van den Tooneelbond,[6] den grooten opmerkzaam gemaakt, echter ik weet niet of dat lichaam dood of levend is. Indien ge wilt zal ik mij met dat kapittel eens eenige weken bezig houden. Op een antwoord hopende en hartelijk groetende.
je vriend
Bernard
N[ota ]B[ene] Als ik op beloven mag rekenen gaat dit jaar mijn Ka Ronsel,[7] een Muzikant en Tooneelschrijver blijsp[el] in een bedrijf.[8]

Annotations

[1] Het woord is moeilijk leesbaar. Wellicht wordt 'kroep' bedoeld.
[2] Bolle verwijst naar de gemeenteraadsverkiezingen van 19 oktober 1890, waaruit de liberalen te Antwerpen als overwinnaars te voorschijn kwamen.
[3] De liberale Vlaamsgezinden hadden voor deze verkiezingen besloten om Pol de Mont als kandidaat voor de gemeenteraad voor te stellen ter vervanging van de in 1888 overleden Jan van Beers. Dat lokte echter een hevige hetze uit van liberaal franskiljonse zijde (o.a. in La Chronique en L'Opinion), die in Pol de Mont een gevaar zag voor de Waalse kolonie te Antwerpen en hem klerikale sympathieën aanwreef op grond van zijn deelname aan de Edward Coremans–betoging te Antwerpen in februari 1889. De Mont trok zich daardoor terug uit de strijd. Als reden gaf hij op dat hij geen verdeeldheid wilde zaaien in de liberale partij en ook niet de schijn wilde wekken met de hulp van klerikale Vlamingen een eventueel mandaat te hebben verkregen.
Zie o.m. zijn brief aan L'Opinion, plus bijhorend commentaar in de Koophandel van Antwerpen (1 oktober 1890); Het Recht (12 oktober 1890). Zie ook Paul Frederiq, Schets eener geschiedenis der Vlaamsche beweging, deel II (Gent, J. Vuylsteke, 1908), p. 55; G. Meir, Pol de Mont. Een studie over zijn leven en zijn werk (Antwerpen, De Sikkel - Amsterdam, De Spieghel, 1932), p. 154–156; H.J. Elias, Geschiedenis der Vlaamse gedachte 1780–1914, deel IV (Antwerpen, De Nederlandsche Boekhandel, 1965), p. 240.
[4] Tijdens de zitting van de Antwerpse groep van het Taalverbond die oorspronkelijk gepland was op donderdag 20 maart 1890 maar uiteindelijk op 21 maart doorging. Zie de documentatie over het Taalverbond in het Letterenhuis (T 106/D, uitnodigingen).
[5] Niet verschenen. Wel publiceerde De Bom onder het pseudoniem Dr. Kwabbes in Ons Tooneel (jrg. I, nr. 8, 1 november 1890) een 'Jeremiade' [klachten van jonge toneelschrijvers], waarin hij refereerde aan een brief die hij kort tevoren van een vriend had ontvangen en waarvan de problematiek sterk overeenkomt met die die Bernard Bolle hier behandelt.
[6] Waarschijnlijk bedoelt Bolle de Tooneelschrijversbond, een vereniging ter verdediging van de belangen van de toneelauteurs, die op 22 juni 1890 te Gent werd opgericht. 'Grooten' daarin waren Pieter Geiregat en Isidoor Albert. Het Nederlandsch Tooneelverbond, dat in 1869 tijdens het elfde Taal- en Letterkundig Congres te Leuven was opgericht en de bevordering van de Noord–Zuid samenwerking op het gebied van het toneel beoogde, kende in het Zuiden een te kwijnend bestaan, opdat er in 1890 nog van vergaderingen sprake kon zijn.
[7] Bernard Bolle, Ka Ronsel. Tooneelspel in drie bedrijven (Zutphen, Thiemes Boek– en Muziekhandel [1888]).
[8] Bernard Bolle, Muzikant en tooneelschrijver. Blijspel in één bedrijf; uitgave niet teruggevonden. Het stuk wordt vermeld in de lijsten van 'Aanbevolen tooneelstukken' in Het Nederlandsch Tooneel, jrg. I, nrs. 5 en 22 (resp. 16 oktober 1891 en 14 februari 1892).

Register

Name - person

Albert, Isidoor (° Gent, 1864-04-03 - ✝ Brussel, 1943-05-23)

Onderwijzer en schrijver.

Kreeg zijn opleiding aan de Rijksnormaalschool van zijn geboortestad. Gaf achtereenvolgens les in Gent en Beervelde. In 1895 beambte op het Gentse stadhuis. Debuteerde met gedichten in De Vlaamsche Kunstbode. Legde zich daarna toe op het toneel. Zijn treurspel Boudewijn Hapken werd nog in het jaar van zijn verschijnen (1895) bekroond met de driejaarlijkse staatsprijs voor toneel. Schreef ook novellen, schoolkoren, kindertoneel, liederen en romancen. Lid van talrijke Vlaamse en letterkundige verenigingen, o.m. van het Taalverbond (afd. Gent). Was algemeen secretaris van de Belgische Tooneelschrijversbond.

Beers Sr., Jan Van (° Antwerpen, 1821-02-22 - ✝ Antwerpen, 1888-11-14)

Schrijver.

Vader van Jan van Beers Jr.

Bolle, Bernard (° Den Haag, 1861-05-22 - ✝ Heide-Kalmthout, 1835-12-27)

Schrijver.

Was eerst kabinetwerker. Vestigde zich te Antwerpen waar hij diamantslijper werd en in 1892 het vakblad De diamantnijverheid leidde. Schreef voornamelijk toneelstukken, meestal eenakters, maar ook novellen (o.m. onder het pseudoniem Jan Kelman) en één dichtbundel In 't Schoftuur (1887). Verbleef op het einde van de jaren negentig vijf maanden in Amerika als verslaggever van De nieuwe gazet.

Bom, Emmanuel Karel De (° Antwerpen, 1868-11-09 - ✝ Kalmthout, 1953-04-14)

Bibliothecaris, journalist en schrijver. Medeoprichter van Van Nu en Straks. Gehuwd met Nora Aulit op 24/08/1901 in Antwerpen.

Coremans, (andries) Eduard (° Antwerpen, 1835-02-01 - ✝ Antwerpen, 1910-11-02)

Advocaat en politicus.

Oom van de gelijknamige toneelcriticus.

Fredericq, Paul (° Gent, 1850-08-12 - ✝ Gent, 1920-03-30)

Historicus.

Geiregat, Petrus (° Gent, 1828-02-25 - ✝ Gent, 1902-02-19)

Schrijver en journalist.

Begon als kaarsenmaker. Sinds 1850 medewerker en sinds 1855 redacteur van de Gazette van Gent. Schreef een indrukwekkend aantal volksromans, novellen, verhalen voor de jeugd en toneelstukken met sociale inslag. IJverde in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Tooneelschrijversbond tijdens het 21ste Nederlands Taal- en Letterkundig Congres te Gent voor de toetreding tot de bond van Noordnederlandse toneelauteurs.

Mont, Maria Polydoor Karel De (gen. Pol) (° Wambeek, 1857-04-15 - ✝ Berlijn, 1931-06-29)

Schrijver, kunsthistoricus en journalist.

Name - publisher

Title - journal

Chronique, La (° 1914-1868 - ✝ 1918 - °)

Brussels dagblad.

Verscheen eerst als weekblad (1864 - 1868). Werd gesticht door Victor de la Hesbaye die ook jarenlang als hoofdredacteur optrad. Was aanvankelijk neutraal van opzet; evolueerde naar een in de jaren negentig duidelijke liberale strekking met antiklerikale en antiflamingantische stellingnamen. Cesuur tijdens de Eerste Wereldoorlog: het blad verscheen opnieuw als weekblad, evenwel uitsluitend te Parijs; na de oorlog werd het opnieuw dagblad met als ondertitel "Journal d'Union belge". De hoofdredactie berustte toen bij Jean d'Ardenne en Léon Souguenet. Directeur was Fréderic Rotiers.

Koophandel Van Antwerpen, De. Dagblad Voor Politiek, Nijverheid, Kunst En Landbouw Van Antwerpen (° 1863 - ✝ 1897)

'Dagblad voor Politiek, Nijverheid, Kunst en Landbouw van Antwerpen'. Doctrinair-liberaal dagblad.

Nederlandsch Tooneel, Het. Weekblad Voor Tooneelbelangen

Informatief weekblad dat los van elke politieke strekking theaterinformatie bracht, en te Antwerpen verscheen in de jaren 1888-1889 en 1891-1892.

De redactie berustte bij L. Krinkels die er o.m. zijn Brieven van Ad. Totter in publiceerde. De publikatie werd een jaar onderbroken, tijdens hetwelk L. Krinkels (hoofdredacteur) en E. de Bom en A. Vermeylen (redacteurs) Ons tooneel uitgaven. Het jaar daarop verscheen opnieuw een Het Nederlandsch tooneel (ditmaal Orgaan voor tooneelbelangen), waarvan de redactie niet bekend is maar dat qua inhoud en presentatie sterk bij de vorige toneelbladen aanleunt (1891-1892).

Ons Tooneel (° 1890 - ✝ 1891)

Antwerps weekblad onder redactie van L. Krinkels (hoofdopsteller), E. de Bom en A. Vermeylen. Bracht informatie over de toestand van het toneel in binnen- en buitenland. Naast de drie redacteurs leverden verder nog bijdragen: J. de Bom (onder pseudoniem Zors), J.T. Grein, Panurge (pseudoniem van A. Vermeylen?) en enkele onbekenden (misschien, de redacteurs zelf) die schreven onder de pseudoniemen Ariestark, R. Cavalier, Diecsar Sandor. Van het tijdschrift verschenen zeventien nummers.

Opinion, L' (° 1867 - ✝ 1902)

Antwerps liberaal vooruitstrevend informatie- en opinieblad. Werd gesticht als gevolg van onenigheid tussen liberalen en katholieken in de Meetingpartij. Het blad eiste scheiding van kerk en staat, vrijhandel, reorganisatie van het leger, bescherming van de rechten der Vlamingen, verplicht lager onderwijs en grotere toegankelijkheid voor het hoger onderwijs. Werd op die manier het blad van de liberaal-demokraten met als tegenhanger Le précurseur, orgaan van de doctrinaire liberalen. Hoofdredacteur van L'opinion was E.Gressin-Dumoulinj tot de medewerkers behoorde o.a. L.Jacobs.

Recht, Het. Weekblad Voor Vlaamsche Belangen (° 1874 - ✝ –, 1893)

Antwerps blad.

Name - institute

Nederlandsch Tooneel, Het. Weekblad Voor Tooneelbelangen

Informatief weekblad dat los van elke politieke strekking theaterinformatie bracht, en te Antwerpen verscheen in de jaren 1888-1889 en 1891-1892.

De redactie berustte bij L. Krinkels die er o.m. zijn Brieven van Ad. Totter in publiceerde. De publikatie werd een jaar onderbroken, tijdens hetwelk L. Krinkels (hoofdredacteur) en E. de Bom en A. Vermeylen (redacteurs) Ons tooneel uitgaven. Het jaar daarop verscheen opnieuw een Het Nederlandsch tooneel (ditmaal Orgaan voor tooneelbelangen), waarvan de redactie niet bekend is maar dat qua inhoud en presentatie sterk bij de vorige toneelbladen aanleunt (1891-1892).

Nederlandsch Tooneelverbond (° 1869 - ✝ 1896)

Vlaams-Nederlandse vereniging.

Taalverbond, Het (° 1887 - ✝ –, 1900)

Liberale vereniging.

Tooneelschrijversbond

Auteursvereniging.

Werd in 1890 te Gent opgericht ter behartiging van de auteursbelangen van toneelschrijvers en componisten. Voorloper van NAVEA en SABAM. In 1890 waren P.Geiregat voorzitter, I.Albert secretaris-penningmeester en Ach. Gallet algemeen agent. In 1891 telde de bond een vijftigtal leden, waaronder drie Noordnederlanders, nl. M.Emants, R.Faassen en J.de Vos.